Categorie: MEA CULPA

Stille Zaterdag 2013

Gedachtenis van de slachtoffers van seksueel misbruik

EEN KLEED VAN KRISTAL

Het beeld van kunstenares Ingrid Rosschaert verschilt van de andere kunststukken in deze kathedraal. De meeste beelden, brandramen en schilderijen stellen composities van imposante figuren voor: mannen en vrouwen gekleed in dure stoffen en rijke gewaden. Ze zijn met elkaar in gesprek of zijn samen iets aan het doen. Het zijn kunstwerken die de menselijke ervaring vergroten en verheerlijken.   De belangrijkste figuren lijken zoveel gespierder en heldhaftiger dan ze in werkelijkheid waren.

Het beeld dat voor ons staat, past niet in deze reeks. Het staat alleen. Het is klein en bescheiden. Het heeft de maat van een kind, niet van een volwassene. Het straalt meer broosheid en kwetsbaarheid uit, dan grootheid of kracht. Het beeld is blijven steken in de kinderjaren. Het is trouwens gemaakt uit erg kwetsbaar materiaal: uit gebroken en gemalen glas. Het kan niet vallen zonder te barsten of te breken. Kwetsuren uit de kindertijd slaan wonden die nooit meer dichtgaan. Ze verhinderen dat mensen nog voluit kunnen groeien. Op de littekens van het verleden komen bovendien stekelige punten die snijden langs alle kanten, zoals het kunstwerk.

Het beeld is leeg.   Het is een kleed zonder drager: geen meisje en geen jongen. Bij het beeld komt spontaan de vraag naar boven: waar ben jij nu? Waar ben jij die vroeger paste in dat kinderkleed? Waarom ben je als een vogel uit dat kleed weggevlogen? Waarom heb je als een vluchteling dat kleed achtergelaten? Meestal koesteren we kinderkleren als een persoonlijk souvenir.  Ofwel geven we ze door aan vrienden voor hun kinderen. Dit kleed staat er versteven en versteend bij.  Iemand wilde er niet meer in wonen en er niet meer aan herinnerd worden. Het geheugen vliegt weg uit het lichaam, omdat de herinnering te pijnlijk en te vernederend is. Men zou het liefst verhuizen naar een ander lichaam, naar een ander omhulsel. Maar geen ander omhulsel kan ooit nog echt het mijne worden.

Van alle kunstwerken in de kathedraal is dit beeld niettemin het meest heldere, het meest doorzichtige. Het lijkt op een lamp die licht uitstraalt. Dat heldere licht contrasteert met de duisternis waarvoor het kind op de vlucht ging.  Wat gebeurd is, mocht het daglicht niet zien. Het vond plaats op verborgen of verboden plaatsen, buiten het oog van wie hulp had kunnen of moeten bieden.   Het beeld zet zich echter niet voor eeuwig vast op die duistere plek. Zoals de woestijn kan bloeien, kan het duister van de nacht wijken voor het licht van de dag. Geen kwetsuur is zo diep of ze kan een plaats van genezing en van hoop worden.  Het kleine kleed is geen doodskleed meer. Het lijkt meer op een doopkleed of op een klein trouwkleed. De beweging van het kleed is trouwens niet gemodelleerd op een gekromde of versleten rug, maar op de zwierigheid van een vlotte beweging. Het kleed wil weer gaan dansen.  Het wil weer leven.  De zware steen van het graf is weggerold.

Vandaag is het Stille Zaterdag: een dag van stilte tussen het verdriet van Goede Vrijdag en de vreugde van Pasen. Het is de aangewezen dag om dit beeld een plaats te geven in onze kathedraal. Met dit beeld willen we aan de slachtoffers van seksueel misbruik in de kerk een vaste plaats geven in de herinnering en in de bezinning van onze christelijke gemeenschap. We willen hun verhalen verbinden met de hoop die in ons leeft: dat uit gelukkige kinderogen het licht van Gods menslievendheid onder ons mag blijven stralen.

 

+ Johan Bonny

 

 

 

‘Fishing for Amber’, docu Bert Smeets 

De Russische regering heeft de afgelopen weken gebruik gemaakt van een nieuwe wet, die de regering de macht geeft om content op internet te blokkeren. Het gaat in het bijzonder om content die de regering ‘illegaal’ of ‘schadelijk’ acht voor kinderen.

In December kregen we hier al mee te maken tijdens de opnames van de documentaire ‘Fishing for Amber’, die volgende week Donderdag 11 April in Maastricht in première gaat. Het waren voortekenen van een veranderend politiek klimaat in Rusland. Documentaire maker / singer-songwriter Bert Smeets reisde met kunstenares Amber de Lange naar Rusland, in de stad Pskov, voor haar expositie ‘I had a Dream’. Al snel werd duidelijk dat de inhoud, blote borsten, onderdrukking van het kind, een doorn in het oog was mede door de invloed van de orthodoxe kerk. Binnen enkele dagen werd de tentoonstelling afgeblazen nadat die aanvankelijk was goedgekeurd.

http://www.youtube.com/watch?v=8C6T_78kLRY

Documentaire ‘Fishing for Amber’ première Donderdag 11 April 19.30 in Lumiere te Maastricht. In het kader van het Nederland-Rusland jaar willen wij ons steentje bijdragen aan de vrijheid van meningsuiting, creatieve vrijheid, man / vrouw vrijheden en alles wat vrijheid met mensen doet. ‘Fishing for Amber‘, is een ‘art-music moral issue’ documentaire. Bert Smeets heeft sinds voorjaar 2012 kunstenares Amber de Lange gevolgd om een portret te maken over het individuatieproces van Amber. Er is gefilmd in Nederland, Duitsland, België en Rusland.

 

‘Hoe om te gaan met de spanning tussen de kerk als niet-wereldlijk (koninkrijk Gods) organisatie en tegelijk tussen de mensen te staan die in deze wereld leven’, vroeg Antoine aan Simonis in een RKK uitzending, ‘zit daar niet voortdurend een spanning tussen’. Simonis die half over zijn stoel naar links trok en weer recht ging zitten als hij een antwoord had gegeven, keek nu en dan boven zijn bril om te checken of Bodar tevreden was met zijn antwoord.

‘Deze spanning is en zal altijd blijven want het lijden is de hoogste vorm van liefde’ zalfde Simonis, en Bodar had dit antwoord kunnen weten, stelde zich dienstbaar op, de kardinaal knikte. Dit thema wordt ook in de Gebroeders Karamozov door de starets behandelt, een blijvende spanning tussen kerk en staat kon men goed zien afgelopen Donderdag in de Tweede kamer, de ‘recht’staat knikt iets minder ja tegen tegen de kerkstraat maar durft hem ook niet af te vallen.

Hoe zit het dan met die spanning tussen kerk en staat? Tussen wereldlijk en het koninkrijk Gods? De spanning tussen wereldlijk en seculier zal de kerk toch opnieuw moeten positioneren in deze tijd! Ik geef u enkele handvaten!

Ze zijn dan niet van deze wereld maar ze bezitten wel paleizen, parochies, pleinen, kerken, kathedralen, onroerend goed in ieder dorp of stad. Ze zijn dan niet van deze wereld maar krijgen staatssteun bij vele projecten, charitatieve voordelen, hebben een eigen bank-systeem. Ze zijn niet van deze wereld maar halen geld op om processen te voeren tegen deze wereld. Ze zijn niet van deze wereld maar ze hebben vertakkingen, een internationaal netwerk over de hele wereld.  Ze zijn niet van deze wereld maar hebben een staatsvorm uit de middeleeuwen, niet van deze democratische wereld maar wel een zetel in de Verenigde naties.

Ze zijn dan niet van deze wereld maar toch bestaan er priesterkinderen. Ze zijn niet van deze wereld maar hebben invloed in het onderwijs, culturele instellingen! Ze zijn niet van deze wereld maar handelden in alles wat geld opbracht, van aflaten tot afstandsbaby’s. Ze zijn niet van deze wereld maar gebruikten geweld tegen kinderen om hun wil te breken, een wereldse wil; vermaledijen de seksuele drift van de hele wereld!

Ze zijn dan niet van deze wereld maar laten zich bewieroken door deze wereld, brouwen bier als geen ander….in deze wereld!

Esse est percipi…..

Zijn is…

waargenomen worden (George Berkeley 1685-1753)

Beeld aangeboden door Belgische slachtoffers seksueel misbruik vanuit WMK aan mgr Bonny, bisschop van Antwerpen, 30 Maart.

Ik speelde gisteren in de OLV kathedraal te Antwerpen mijn lied ‘Try babe Try’ voor onze zuster / broeder organisatie de Werkgroep mensen in de Kerk in een programma met de Russische violiste Nadja Nevolovitsch…die een fantastische toon trof, intens en diep, door de akoestiek een pure vorm van extase opriep, speelde Nadja stukken van Bach. De akoestiek was fenomenaal. Het was verrassend hoe vol ‘Try babe Try’ klonk in deze kathedraal waar iedere resonantie voelbaar bleek. Voor een moment dacht ik dat iemand anders aan het zingen, spelen was. Ecstasy!

Heeft de zelf-verloochening dan toch via deze weg, zich voltooid?

Het is nog een beetje na aan het smeulen, het vuurtje dat ikzelf heb aangestoken in de Tweede kamer met in de buurt kardinaal Eijk, broeder Cees van Dam, dhr Stevens (klachten commissie), dhr Holthuis (compensatie commissie), dhr van Beeten (stichting beheer en toezicht), en last but not least overleversgroep Mea Culpa en slachtofferorganisaties Klokk en VpKK. Broeder van Dam zag tot onze verbazing geen ‘zwijgcultuur’, het was bij de broeder al achter de horizon verdwenen en had nooit bestaan. We hebben nog na Rondetafel samen met hem aan een koffie tafeltje gezeten, en tussen verschillende happen vertelde hij dat de geestelijken het niet wisten zodat ze er niet over spraken? Mooie variatie op Deutsche Bekundung Simonis en visie van de transparantie RKK de afgelopen pakweg 60 jaar ten toon hebben gespreid, hoe open zij zijn geweest over alle drama’s achter de gesloten deuren van internaten en parochies. Deetman besteedde bij presentatie van zijn onderzoeksrapport nog een analyse aan ’the culture of silence’, van Dam echter was koudbloedig en herschreef het kerkelijk Deetman rapport in twee minuten in de Tweede kamer, in de rechtstaat, en de politiek zag gelaten toe. Kardinaal Eijk wilde in de tegenaanval maar had niet gerekend op spervuur mea Culpa over klacht WGB, wet gelijke behandeling, breekijzer OM, om alle seponeringen te onderzoeken vanaf Tweede wereldoorlog. Na enkele vervelende opsommingen heen en weer koos kardinaal Eijk voor de geplande tegenaanval tegen Klokk. Ik kan zekere bedoelingen doorgronden, helemaal zeker is dat de kerk de ongeloofwaardigheid van Klokk wilde aantonen, en sterker….ze toonde dit aan!

Het geweld dat drie jaar aan de achterkant bleef smeulen bij alle hoorzittingen, de motieven van opdrachtgever RKK om geweld niet mee te wegen, de schrijnende mishandelingen, pesterijen, opsluitingen, de psychiatrische experimenten allemaal deel van een dominante Christelijke cultuur die de zelfverloochening als hoogste goed beschouwde, mocht niet op de agenda. Klokk zag toe en liet zich op een schild dragen, de vrouwen die zo weinig aandacht kregen weigerden toen mee te doen met de Magdalena Manifestatie, behalve Anita (zie foto), zij bleek standvastig, en moedig!

Terug naar de kamer gisteren: het was echter na uur genoeg voor de politieke partijen ‘kunt u duidelijkheid geven om geweld mee te nemen in meldpunt klachten‘, vroeg van der Steur van de VVD en eindelijk dikke witte rook voor de overlevers. Dank aan deze politici, helaas was Gesthuizen ziek, en Toorenburg CDA zag twee werelden maar voor deze keer zie onze wereld…we hebben er drie jaar aangesleurd en zijn trots mede het geweld bij onderzoek / compensatie te betrekken. Wij zijn met ons werk doorgegaan, standvastig, zonder subsidie en lieten ons niet van de wijs brengen…ik ben trots op mijn medestrijders, lotgenoten!

Het maffe is dat mea Culpa de Klokk redde door ons spervuur. Sommige media begrepen dit niet en schreven niet over de terechte  berisping die Wim Eijk naar Klokk uitte. Wij willen in tegenstelling tot de katholieke pers wel eens weten wat de breuk met Klokk inhield, en het dreigement van Klokk naar van Dam en Eijk om openheid van zaken te geven?? Het is te dol voor woorden daar het hier gaat om doofpotten en transparantie en deze slachtoffergroepen krijgen (kregen) subsidie om verder hun mond te houden? Hoeveel subsidie kregen zij? Wie is het uiteindelijk ten goede gekomen? De vrouwen van VPKk vragen nu ook subsidie, net uit het ei, eerst bij de Klokk mee liften niets zeggen over de conflicten…zwijgen??? Zwijgcultuur bij slachtoffergroepen seksueel misbruik, het moet niet gekker worden.

Nu de contacten verbroken zijn, geen pers die erover wilt schrijven en de politiek die moe is van deze zaak, het zal de grootste sexcrime in de geschiedenis in ons koninkrijk der Nederlanden niet sieren als over pakweg vijftig jaar archieven, krantenknipsels worden gegoogeld en de RKK en staat een heel groot probleem, niet adequaat oploste? Andermaal zweeg, en nu ook nog enkele slachtoffergroepen. Een drama!

Anita zal nooit zwijgen!